Τα «Ιουλιανά» του 1965 μέσα από φωτογραφίες του αρχείου του Μουσείου
Στις 15 Ιουλίου 1965 ο πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου υπέβαλε την παραίτησή του στον βασιλιά Κωνσταντίνο Β΄, βυθίζοντας τη χώρα στη μεγαλύτερη πολιτική κρίση της μεταπολεμικής ιστορίας της, γνωστή ως «Ιουλιανά».
Αφορμή για τη ρήξη υπήρξε η άρνηση του βασιλιά να επιτρέψει στον Παπανδρέου να αναλάβει το Υπουργείο Εθνικής Αμύνης, αντικαθιστώντας τον Πέτρο Γαρουφαλιά, ο οποίος είχε πλέον απωλέσει την εμπιστοσύνη του πρωθυπουργού. Ο Κωνσταντίνος αρνήθηκε να υπογράψει το σχετικό διάταγμα, επικαλούμενος την εκκρεμή διερεύνηση της φερόμενης εμπλοκής του Ανδρέα Παπανδρέου στην υπόθεση της παραστρατιωτικής οργάνωσης ΑΣΠΙΔΑ.
Αμέσως μετά την παραίτηση του Γεωργίου Παπανδρέου, ο βασιλιάς ανέθεσε την πρωθυπουργία στον πρόεδρο της Βουλής, Γεώργιο Αθανασιάδη-Νόβα, ο οποίος σχημάτισε κυβέρνηση με τη συμμετοχή στελεχών της Ένωσης Κέντρου που αποστασιοποιήθηκαν από τον αρχηγό τους. Την ίδια στιγμή, ο Παπανδρέου τέθηκε επικεφαλής του «ανένδοτου αγώνα», ενώ χιλιάδες πολίτες κατέκλυζαν τους δρόμους της Αθήνας καταγγέλλοντας το «βασιλικό πραξικόπημα» και την «κυβέρνηση των αποστατών».
Η κυβέρνηση Νόβα δεν κατόρθωσε να εξασφαλίσει ψήφο εμπιστοσύνης και παραιτήθηκε στις 5 Αυγούστου. Ακολούθησε η κυβέρνηση του Ηλία Τσιριμώκου, η οποία είχε την ίδια τύχη. Τελικά, στις 17 Σεπτεμβρίου, ο Στέφανος Στεφανόπουλος, με τη στήριξη των Ανακτόρων και 152 βουλευτών, ανάμεσά τους 45 ανεξαρτητοποιημένων βουλευτών της Ένωσης Κέντρου, ορκίστηκε πρωθυπουργός, σηματοδοτώντας το τέλος της περιόδου των «Ιουλιανών».
Η κυβέρνηση Στεφανόπουλου διατηρήθηκε έως τις 22 Δεκεμβρίου 1966, όταν αντικαταστάθηκε από τη μεταβατική κυβέρνηση του τραπεζίτη Ιωάννη Παρασκευόπουλου, έπειτα από συμφωνία του βασιλιά, του αρχηγού της Εθνικής Ριζοσπαστικής Ένωσης Παναγιώτη Κανελλόπουλου και του Γεωργίου Παπανδρέου. Στόχος ήταν η διεξαγωγή εκλογών έως το τέλος Μαΐου 1967, οι οποίες όμως δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ, καθώς το παρατεταμένο κλίμα αστάθειας οδήγησε τελικά στο πραξικόπημα των συνταγματαρχών στις 21 Απριλίου 1967.
Το Μουσείο Τηλεπικοινωνιών παρουσιάζει τα γεγονότα των «Ιουλιανών» μέσα από φωτογραφίες των συλλογών του (Αρχείο αδελφών Φλώρου – Νίκος Λ. Φλώρος).
Φωτογραφίες από αριστερά:
- Ο Γεώργιος Παπανδρέου σε συγκέντρωση επί της οδού Χρήστου Λαδά κατά την περίοδο των «Ιουλιανών», 1965.
- Ο πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου και ο υπουργός Οικονομικών Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, μετέπειτα υπουργός στις κυβερνήσεις Αθανασιάδη-Νόβα και Στεφανόπουλου, στην αίθουσα της Βουλής, 1964.
- Διαδήλωση κατά τη διάρκεια των «Ιουλιανών», 1965.
- Ο Ανδρέας Παπανδρέου προσέρχεται στον ανακριτή για την υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ, συνοδευόμενος από τον δικηγόρο του Αγαμέμνονα Κουτσόγιωργα, 1966.
- Ο Γεώργιος Αθανασιάδης-Νόβας, στις αρχές της δεκαετίας του 1970.