• Email App
  • Facebook
  • Twitter

Η ταυτότητα του αρχείου

Το αρχείο τηλεφωτογραφιών του Μουσείου Τηλεπικοινωνιών του Ομίλου ΟΤΕ αποτελείται από φωτογραφίες που λήφθηκαν ή στάλθηκαν μέσω της τηλεφωτογραφικής υπηρεσίας του ΟΤΕ προς 35 εφημερίδες της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης και απεικονίζουν ποικίλες όψεις της πολιτικής, κοινωνικής, αθλητικής και πολιτισμικής ζωής της χώρας. Πρόκειται για 13.320 τηλεφωτογραφίες  που καλύπτουν τη χρονική περίοδο 1949-1988. Οι φωτογραφίες, από τις σφραγίδες που υπάρχουν στο πίσω μέρος τους, μπορούν να αποδοθούν σε 94 διαφορετικούς φωτογράφους και φωτογραφικά πρακτορεία και στην συντριπτική τους πλειονότητα ανήκουν στο είδος της φωτοειδησεογραφίας. Το αρχείο έχει ταξινομηθεί σε 11 θεματικές κατηγορίες, βρίσκεται τοποθετημένο σε 133 αρχειακά κουτιά σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο του Μουσείου και είναι πλήρως ψηφιοποιημένο.

 

Το ιστορικό

Η συγκρότηση του αρχείου συνδέεται με τη λειτουργία και την εξέλιξη της τηλεφωτογραφικής υπηρεσίας του ΟΤΕ, αλλά και τη διάδοση των μηχανημάτων τηλεομοιοτυπίας/fax στην Ελλάδα. Η μετάδοση φωτογραφιών και κειμένων από απόσταση, μέσω των τηλεγραφικών και τηλεφωνικών δικτύων, μέθοδος διαδεδομένη και εμπορευματοποιημένη στην Ευρώπη και την Αμερική από την δεκαετία του 1920, έγινε δυνατή στην Ελλάδα το 1949 με την εγκατάσταση τηλεφωτογραφικού μηχανήματος στο Κεντρικό Τηλεγραφείο Αθηνών και τη συνεργασία με την εταιρεία Cable & Wireless που επέτρεψε τη ραδιοτηλεγραφική σύνδεση (wirephoto broadcasting) με το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη.
Η υπηρεσία, που λειτουργούσε σε 24ώρη βάση, 365 ημέρες τον χρόνο, σταμάτησε το 1991, καθώς η εμπορική διάδοση των μηχανημάτων fax στην Ελλάδα ακύρωνε ουσιαστικά τον λόγο ύπαρξης της υπηρεσίας. Το μεγαλύτερο μέρος από τις χιλιάδες τηλεφωτογραφίες που είχαν συγκεντρωθεί μεταφέρθηκαν και φυλάχθηκαν στο κτίριο του ΟΤΕ στην  Πρωτέως 25 στη Νέα Κηφισιά, στα μέσα της δεκαετίας του 1980.

 

Η Ιστορία μέσα από τη συλλογή των τηλεφωτογραφιών

Από τη στιγμή που η τηλεφωτογραφική υπηρεσία έως τα τέλη της δεκαετίας του 1960 διακινούσε αποκλειστικά φωτογραφίες που έρχονταν από το εξωτερικό προς τον ελληνικό Τύπο διαπιστώνεται μία ξεκάθαρη τομή, τόσο θεματική όσο και υφολογική, ως προς τη φυσιογνωμία του υλικού. Δηλαδή, οι δύο πρώτες δεκαετίες (του ’50 και ’60) περιέχουν κυρίως φωτογραφίες πολιτικών και κοσμικών προσωπικοτήτων σε επίσημες επισκέψεις, διασκέψεις και εκδηλώσεις στο εξωτερικό. Πρόκειται για μια σειρά από εικόνες όπου παρελαύνουν συνεχώς πρωθυπουργοί, αριστοκράτες, ηθοποιοί, ντίβες της όπερας ή των καλλιστείων. Από τα μέσα της δεκαετίας του ’60 αρχίζουν να εμφανίζονται φωτογραφίες που απεικονίζουν φοιτητικές διαδηλώσεις και εργατικές διαμαρτυρίες.

 


Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, καθώς πλέον οι αθηναϊκές εφημερίδες έχουν άμεση πρόσβαση στις φωτογραφίες από το εξωτερικό, η τηλεφωτογραφική υπηρεσία του ΟΤΕ διακινεί σχεδόν αποκλειστικά εγχώριο φωτορεπορτάζ. Από εδώ και στο εξής την πρωτοκαθεδρία την έχει το αστυνομικό ρεπορτάζ με τις σκηνές βίας και φυσικών καταστροφών να υπερτερούν. Παράλληλα, όμως, αποτυπώνεται και η κοινωνική ζωή της χώρας στις ποικίλες εκφάνσεις της. Μαζί με την καθημερινότητα εμφανίζονται και περιθωριακές ομάδες ή δυναμικές μειοψηφίες που διεκδικούν πρόσβαση στη δημοσιότητα.